ALES Sözel Bölüm · Paragraf Soruları

Soru 1

Bilimsel araştırmalarda, elde edilen verilerin güvenilirliği kadar bu verilerin nasıl yorumlandığı da kritik önem taşır. Aynı veri kümesi, farklı önyargılar veya bakış açılarıyla değerlendirildiğinde tamamen zıt sonuçlara ulaşılabilir. Bu durum, araştırmacıların nesnel olma çabalarına rağmen, insan faktörünün kaçınılmaz etkisini gösterir. Bu paragraftan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

1. A Veri toplama yöntemleri, araştırma sonuçlarını doğrudan etkiler.
2. B Nesnellik, bilimsel araştırmanın en az ulaşılabilir hedefidir.
3. C Aynı verilerle farklı çalışmalar yapmak bilime katkı sağlamaz.
4. D Bilimsel sonuçlar, verilerden çok yorumlayan kişinin perspektifine bağlıdır.
5. E Bilim insanları önyargılarını tamamen ortadan kaldıramaz.

Soru 2

İklim değişikliği politikalarında 'kirleten öder' ilkesi geniş kabul görmektedir. Ancak bazı ekonomistler, bu ilkenin gelişmekte olan ülkelerde sanayileşmeyi yavaşlatarak ekonomik eşitsizliği artırabileceğini öne sürmektedir. Buna karşılık, çevreciler ise uzun vadede iklim adaleti sağlanmazsa tüm ülkelerin zarar göreceğini savunmaktadır. Bu paragrafta aşağıdaki konulardan hangisine değinilmemiştir?

1. A Kirleten öder ilkesinin uluslararası etkileri
2. B Farklı grupların iklim politikalarına yaklaşımları
3. C İklim politikalarının kısa ve uzun vadeli sonuçları
4. D Ekonomik büyüme ile çevre koruma arasındaki gerilim
5. E Gelişmiş ülkelerin tarihsel karbon emisyonları

Soru 3

İş yerinde verimliliği artırmanın en etkili yollarından biri, çalışanların yetkinliklerine uygun görevler dağıtmaktır. Ancak bu durum, çalışanların yeni beceriler geliştirmesine engel olabilir. Bu ikilemi aşmak için, çalışanların güçlü yönlerini kullanmalarına izin verirken aynı zamanda yeni alanlarda deneyim kazanmalarını sağlayacak dengeli bir yaklaşım benimsenmelidir.

Bu paragraftan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

1. A Verimlilik artırma yöntemleri çalışan motivasyonunu olumsuz etkiler.
2. B İş verimliliği ile çalışan gelişimi arasında denge kurulmalıdır.
3. C Tüm çalışanlar her alanda eşit derecede yetkin olmalıdır.
4. D Verimlilik için çalışanlar sadece uzman oldukları alanlarda çalıştırılmalıdır.
5. E Çalışanların yeni beceriler edinmesi verimliliği düşürür.

Soru 4

Bir yönetim danışmanı, şirketlerin performans değerlendirme sistemlerinde yalnızca sayısal hedeflere odaklanmanın, çalışanların yaratıcılık ve iş birliği gibi ölçülmesi zor becerilerini göz ardı etmelerine yol açtığını savunur. Ona göre çalışanlar, ölçülen ve ödüllendirilen davranışlara yönelme eğilimindedir; bu nedenle sayısal hedefler ön plana çıktığında ekip çalışması ve yenilikçilik ikinci plana atılabilir. Danışman, dengeli bir değerlendirme sisteminin hem ölçülebilir hem de ölçülmesi güç yetkinlikleri kapsaması gerektiğini önerir.

Bu parçada danışmanın öne sürdüğü temel görüş nedir?

1. A Yaratıcılık ve iş birliği, sayısal hedeflerden daha az önemlidir
2. B Performans değerlendirmesi, ölçülebilir hedeflerle birlikte ölçülmesi güç yetkinlikleri de kapsamalıdır
3. C Sayısal hedefler performans değerlendirmede tamamen terk edilmelidir
4. D Çalışanlar yalnızca ödüllendirilen davranışlara yönelme eğilimindedir ve bu durum değiştirilemez
5. E Ekip çalışması ve yenilikçilik, sayısal hedeflerle ölçülebilir hale getirilmelidir

Soru 5

Bir şirket, çalışanlarının verimliliğini artırmak için ofis düzeninde değişiklik yapmış, açık ofis modeline geçmiştir. Bir yıl sonunda yapılan değerlendirmede, çalışanlar arası iletişimin arttığı ancak bireysel odak gerektiren işlerde verimliliğin düştüğü gözlemlenmiştir. Bu durumda aşağıdakilerden hangisine paragrafta DEĞİNİLMEMİŞTİR?

1. A Değerlendirmenin bir yıl sonra yapıldığına
2. B Çalışan memnuniyetinin ölçüldüğüne
3. C Açık ofis modelinin iletişimi artırdığına
4. D Bazı işlerde verimliliğin düştüğüne
5. E Değişikliğin amacının verimliliği artırmak olduğuna

Soru 6

Kent yaşamının hızı ve karmaşıklığı, bireylerde yalnızlık hissini artırabilir. Kalabalıklar içinde kaybolma duygusu, yüzeysel ilişkiler ve sosyal bağların zayıflaması, modern hayatın paradokslarındandır. Ancak bu durum, kentlerin sunduğu kültürel zenginlik ve fırsat çeşitliliğinin değerini azaltmaz.

Bu paragrafın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

1. A Örneklendirme
2. B Betimleme
3. C Eleştiri
4. D Karşılaştırma
5. E Tanımlama

Soru 7

Bir dildeki deyimler, o kültürün tarihsel ve toplumsal deneyimlerini yansıtır. Örneğin, 'ateşle oynama' deyimi, riskli davranışlar konusunda bir uyarı içerir. Ancak deyimlerin birebir çevirisi genellikle anlam kaybına yol açar. Bu paragrafta aşağıdakilerden hangisine DEĞİNİLMEMİŞTİR?

1. A Deyimler kültürel mirasın parçasıdır.
2. B Deyimler toplumsal mesaj taşıyabilir.
3. C Deyimler somut deneyimlerden doğar.
4. D Tüm dillerde aynı deyimler kullanılır.
5. E Deyimlerin çevirisi zordur.

Soru 8

Bir yazarın başarısı, yalnızca eserlerinin çok satmasıyla ölçülemez. Gerçek başarı, okuyucuda kalıcı izler bırakabilmek ve toplumsal dönüşüme katkı sağlayabilmektir. Popüler kitaplar geçici bir ilgi uyandırabilir ancak edebi derinliği olan eserler nesiller boyunca okunur. Bu parçadan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

1. A Çok satan kitapların edebi değeri yoktur.
2. B Kalıcı eserler popülerlikten uzak durmayı tercih eder.
3. C Toplumsal dönüşüm sağlayan eserler her zaman çok satar.
4. D Yazarlar için asıl önemli olan maddi kazançtır.
5. E Edebi başarı, okuyucu üzerindeki etki ve zamana dirençle ölçülür.

Soru 9

Bir araştırmaya göre, dijital okuma alışkanlıklarının artmasıyla birlikte, özellikle gençlerde derin okuma becerilerinde azalma gözlemlenmiştir. Bu durum, metinlerdeki ayrıntıları algılama ve analiz etme kapasitesini olumsuz etkilemektedir. Ancak dijital araçların, okuma materyallerine erişimi kolaylaştırarak okuma sıklığını artırdığı da bir gerçektir. Bu parçadan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

1. A Geleneksel okuma yöntemleri her zaman daha üstündür.
2. B Dijital araçlar okuma becerilerini geliştirmek için yetersizdir.
3. C Dijital okuma, okuma alışkanlıklarını tamamen olumsuz etkilemektedir.
4. D Gençlerin okuma alışkanlıkları tamamen değişmiştir.
5. E Dijital okumanın hem avantajları hem de dezavantajları bulunmaktadır.

Soru 10

Dijital çağda bilgiye erişim kolaylaşsa da eleştirel düşünme becerileri giderek önem kazanmaktadır. İnternet, doğru ve yanlış bilginin iç içe geçtiği bir ortam sunar. Bu nedenle, bilginin kaynağını sorgulama, çapraz kontrol etme ve bağlamını anlama yeteneği vazgeçilmez hale gelmiştir. Özellikle sosyal medyada hızla yayılan bilgiler, duygusal tepkileri hedef alarak eleştirel analizi bypass etme eğilimindedir.

Bu paragrafın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

1. A Tanımlama yoluyla açıklık kazandırma
2. B Karşılaştırma yaparak kontrast oluşturma
3. C Örnekleme yoluyla somutlaştırma
4. D Öznellik içeren yorumlar yapma
5. E Neden-sonuç ilişkisi kurma

Soru 11

Birçok kişi, başarılı olmak için sadece yetenekli olmanın yeterli olduğunu düşünür. Oysa araştırmalar, uzun vadeli başarının en önemli belirleyicisinin 'istikrarlı çaba' olduğunu göstermektedir. Yetenek, başlangıçta avantaj sağlasa da, zamanla azimle çalışanlar daha iyi sonuçlar almaktadır. Bu durum, özellikle karmaşık beceriler gerektiren alanlarda belirgin şekilde görülmektedir.

Bu paragraftan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

1. A Başarı için yetenek tek başına yeterli değildir, istikrarlı çaba daha belirleyicidir.
2. B Yetenekli insanlar her zaman çalışkanlardan daha başarılı olur.
3. C Karmaşık beceriler, yalnızca yetenekli kişiler tarafından öğrenilebilir.
4. D İstikrarlı çaba, sadece basit becerilerde etkilidir.
5. E Başarı, tamamen şans faktörüne bağlıdır.

Soru 12

Bilimsel araştırmalar, doğal yaşam alanlarının korunmasının biyolojik çeşitlilik için hayati olduğunu gösteriyor. Ancak, ekonomik kalkınma adına bu alanların tahrip edilmesi, birçok türün yok olmasına neden oluyor. Bu durumda, çevre koruma ile ekonomik çıkarlar arasında bir denge kurulması gerektiği savunuluyor. Paragrafta asıl değinilmeyen konu aşağıdakilerden hangisidir?

1. A Sürdürülebilir kalkınma ihtiyacı
2. B Biyolojik çeşitliliğin önemi
3. C Ekonomik faaliyetlerin doğal yaşam üzerindeki etkisi
4. D Türlerin yok olmasının nedenleri
5. E Çevre koruma politikalarının maliyeti

Soru 13

Birçok kişi, modern teknolojinin insanları yalnızlaştırdığını savunur. Ancak araştırmalar, sosyal medya ve dijital iletişim araçlarının -özellikle coğrafi olarak uzakta olanlar için- insan bağlarını güçlendirdiğini göstermektedir. Pandemi döneminde bu araçlar sayesinde pek çok insan sevdikleriyle iletişimini sürdürebilmiştir. Bu paragrafa göre, modern teknoloji ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

1. A Toplumdaki yaygın kanının aksine bazı faydalar sağladığı
2. B Yüz yüze iletişimin yerini tamamen aldığı
3. C Kriz dönemlerinde iletişim aracı olarak kullanıldığı
4. D Uzaktaki bireyler arasında bağ kurmaya yardımcı olduğu
5. E İnsan ilişkilerine dair geleneksel görüşleri sorgulattığı

Soru 14

Bilimsel araştırmalarda 'yanlışlanabilirlik' ilkesi, bir teorinin bilimsel sayılabilmesi için potansiyel olarak yanlışlanabilecek öngörülerde bulunması gerektiğini savunur. Örneğin, 'Tüm kuğular beyazdır' önermesi, siyah bir kuğu bulunduğunda yanlışlanabilir. Ancak 'Rüyalar geleceği gösterir' iddiası ne doğrulanabilir ne de yanlışlanabilir olduğundan bilimsel değildir. Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

1. A Doğrulanamayan iddialar bilimsel kabul edilmez.
2. B Test edilebilirlik, bilimsel yöntemin temelidir.
3. C Evrensel önermeler tek bir karşı örnekle çürütülebilir.
4. D Yanlışlanabilirlik, bilimsel teorilerin ayırt edici özelliğidir.
5. E Bilimsel olmayan önermelerin pratik bir değeri yoktur.

Soru 15

Şehir planlamasında 'yeşil alan' kavramı giderek önem kazanmaktadır. Parklar ve ağaçlandırılmış bölgeler, sadece estetik kaygılarla değil, hava kalitesini artırma, kentsel ısı adası etkisini azaltma ve insanların psikolojik sağlığına katkı sağlama gibi işlevlerle de ele alınmaktadır. Ancak, bazı belediyeler yeşil alanları sadece görsel çekicilik sağlayan birer aksesuar gibi görmekte ve bu alanların ekolojik işlevlerini göz ardı etmektedir.

Bu paragraftaki düşünceye en uygun çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

1. A Psikolojik sağlık için yeşil alanlara hiç gerek yoktur.
2. B Yeşil alanlar hava kalitesini düşürerek kent yaşamını olumsuz etkiler.
3. C Yeşil alanların tek işlevi şehirlerin görsel güzelliğini artırmaktır.
4. D Belediyeler yeşil alanların tüm işlevlerini eksiksiz yerine getirmektedir.
5. E Modern şehir planlamasında yeşil alanlar çok yönlü faydaları nedeniyle önemlidir.

Soru 16

İklim değişikliğiyle mücadelede bireysel çabaların yetersiz kaldığı sıkça dile getirilir. Ancak araştırmalar, bireylerin tüketim alışkanlıklarında yapacakları küçük değişikliklerin toplamda önemli etkiler yaratabileceğini göstermektedir. Örneğin, elektrik tüketiminde tasarruf sağlayan cihazların kullanımının yaygınlaşması, enerji talebinde ciddi azalmalara yol açabilir.

Bu paragraftan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

1. A İklim değişikliğiyle mücadelede yalnızca devlet politikaları etkilidir.
2. B Bireysel çabalar, iklim değişikliği üzerinde hiçbir etkiye sahip değildir.
3. C İklim değişikliği konusunda bireylerin bilinçlenmesi gereksizdir.
4. D Enerji tasarruflu cihazlar iklim değişikliğini tek başına durdurabilir.
5. E Küçük ölçekli bireysel değişimler bile toplu etki yaratabilir.

Soru 17

Bir botanikçi, bitkilerin büyüme hızlarını artırmak için farklı ışık spektrumlarını test etmiştir. Deneyde, mavi ışığın yaprak gelişimini, kırmızı ışığın ise çiçeklenmeyi teşvik ettiği görülmüştür. Ancak yeşil ışığın bitki büyümesi üzerinde belirgin bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir.

Bu paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

1. A Mavi ışık çiçeklenmeyi durdurur.
2. B Yeşil ışık bitkiler için gereksizdir.
3. C Kırmızı ışık yaprak gelişimini artırır.
4. D Işık rengi bitki gelişimini farklı şekillerde etkiler.
5. E Tüm bitkiler aynı ışık spektrumuna tepki verir.

Soru 18

Birçok şehirde yeşil alanlar giderek azalmaktadır. Bunun temel nedeni, belediyelerin kısa vadeli ekonomik çıkarlar için imar planlarını değiştirmesidir. Oysa parklar ve ağaçlar, şehir sakinlerinin fiziksel ve ruhsal sağlığı için hayati öneme sahiptir. Uzmanlar, yeşil alanların azalmasının uzun vadede sağlık harcamalarını artırabileceği uyarısında bulunmaktadır.

Bu paragrafa göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

1. A Yeşil alanlar sadece estetik amaçlıdır
2. B Kent planlamasında uzun vadeli düşünmek gereklidir
3. C Yeşil alanların korunması ekonomik açıdan dezavantajlıdır
4. D Belediyeler yeşil alanların önemini tamamen göz ardı etmektedir
5. E Şehir sakinleri yeşil alanların değerini bilmemektedir

Soru 19

Sanatçılar, eserlerinde genellikle toplumsal sorunlara değinirler ancak bu durum sanatın salt bir propaganda aracı olduğu anlamına gelmez. Sanatın asıl işlevi, insanın duygu ve düşünce dünyasını zenginleştirmek, estetik bir deneyim sunmaktır. Toplumsal mesajlar, bu estetik bütünlük içinde eridiğinde sanat eseri kalıcılık kazanır. Bu paragrafta sanatın hangi yönü vurgulanmaktadır?

1. A Sanatçıların sorumlulukları
2. B Eserlerin kalıcılığını sağlayan teknikler
3. C Sanatın toplumsal değişimdeki rolü
4. D Estetik deneyimin önceliği
5. E Propaganda araçlarının çeşitliliği

Soru 20

Sanat eserlerinin değeri, çoğu zaman öznel yargılara dayanır. Bir dönemde beğenilen bir eser, başka bir dönemde ilgi görmeyebilir veya eleştirilebilir. Ancak, sanatın evrensel değer taşıyan eserleri, zaman içinde farklı kültürlerde de kabul görerek klasikleşir. Bu durum, sanatın hem dönemsel hem de evrensel boyutları olduğunu gösterir.

Bu paragraftaki düşünceyi en iyi destekleyen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

1. A Klasik eserler, modern sanattan daha değerlidir.
2. B Her sanat eseri evrensel değer taşır.
3. C Sanat eleştirileri her zaman tutarlı değildir.
4. D Gerçek sanat eserleri, zaman ve mekan sınırlarını aşar.
5. E Sanat eserlerinin değerlendirilmesinde nesnel ölçütler kullanılmalıdır.